COMUNICAT DE LIBERTAT! VAL D’ARAN
Eth proplèu dia 22 de mai de 2011 se celebraràn es eleccions as municipis e ath Conselh Generau ena Val d’Aran. Libertat! Val d’Aran que valoram fòrça positiu eth hèt d’auer arrecuperat es nòstes institucions e creiguem qu’eth Conselh Generau a de devier era institucion màger de representacion deth pòble aranés. Tà nosati, donques, s’agís d’ua jornada clau entà decidir quin serà eth futur dera Val d’Aran enes proplèus quate ans e ei per aquerò que mos cau préner consciéncia entà saber a on volem arribar e qué mos cau hèr entà artenhé’c.
Maugrat era alegria d’auer recuperat es nòstes institucions, auem eth sentiment que non èm cap un pòble liure; eth hèt qu’aguestes eleccions coïncidisquen damb es municipaus e bères autonomiques der estat espanhòu, e eth hèt qu’es partits que s’i presenten siguen subsidiaris de partits catalans e espanhòus, qu’impedís era emancipacion deth pòble aranés en sòn encastre nacionau occitan.
Ath delà, Libertat! non èm per aguest sistèma de democràcia, ena que quauqui escuelhuts hèn e des·hèn e eth pòble sonque a era escadença de votar-les o non cada quate ans. Libertat! qu’apostam mès per ua democràcia participatiua ena que totes e toti pogam participar des decisions qu’es nòstes institucions prenguen. Non volem tornar ath sistèma d’inseculacion, mès òc que volem tornar as vediaus!
Libertat! qu’ei un movement de quèrra anticapitalista que promò alternatiues economiques que non van guaire luenh dera organizacion sociau des aranesi pendent es tempsi dera Querimònia. Cau rebrembar que toti es bòsqui, arrius, prats e montanhes èren proprietat de toti es aranesi e toti ne podien hèr usatge. I podien pèisher es arramades, arrecuélher lenha, pescar e caçar a liura volontat. Ath delà, se respectauen es pròpies leis, hètes per consens mercés ar armari des sies claus, sustot en çò que tanh a successions e impòsti. Eth pòble administraue era seguretat e era justícia. Auem passat de patac d’un socialisme pionèr a un capitalisme extrèm.
Libertat! Val d’Aran qu’apiejaram ua lista qu’age en programa quauqui punts que nosati consideram basics e de besonh:
-
Recuperacion deth país tath pòble damb un foment dera produccion locau.
-
Proteccion deth miei ambient: que non mos destrossen eth país damb autopistes, camps de gòlf, complèxes otelèrs de luxe tà toristes milhonaris e macrourbanizacions de luxe, qu’ath delà d’abandonades, destròssen eth país, prenen tèrres ara pagesia e ara ramaderia, e agoten es recorsi naturaus, era flora e era fauna de montanha.
-
Foment deth cooperativisme per dessús des enterpreses. Açò non ei sonque ua valor dera politica sociau de quèrra, mès tanben ua volentat d’apropar-mos ara organizacion sociau dera Val d’Aran dera Querimònia.
-
Politiques pensades mès tara gent deth país que tath torisme. Cap de retalhada sociau, mès que mès en ensenhament e en santat.
-
Alternatiues economiques ath torisme sense eliminar-lo mès hènt que non sigue era soleta hònt de sòs dera Val d’Aran.
-
Emancipacion nacionau occitana: èm un país occitan e exigim un ensenhament dera totalitat dera lengua occitana en estudi, demanam un foment e ua promocion entà que tant en estudi coma dehòra se dongue a conéisher eth rèste deth país, volem que se priorize es professors occitans as espanhòus e catalans enes escòles e en institut, volem un transpòrt public que mos comunique damb eth rèste d’Occitània. Volem accès a tota sòrta de productes hèti en Occitània.
-
Possibilitat de hèr estudis superiors ena Val d’Aran o pròp, en país, sense besonh d’emigrar.
-
Alternatiues de léser entàs joeni: casals, centres civics e tota sòrta d’equipaments publics entà qu’es joeni poguen amassar-se, associar-se e organizar-se.
-
Cap de foment dera xenofobia ne deth racisme. Eth capitalisme extrèm a portat a persones immigrades tara Val d’Aran, e sonque es que s’an hèt mès rics en treir-ne profit dera misèra des auti son es responsables des crisis sociaus qu’aquerò pogue provocar. Tot abitant dera Val d’Aran ei aranès, se vò.
-
Cap sòrta de discriminacion per sèxe ne per opcion sexuau.
Per manca d’ues listes electoraus que contenguen aguesti minims que Libertat! cre de besonh, non podem dar cap de supòrt a cap des listes que se presenten. Totun, que convidam as politics aranesi a tier en compde es nòstes prepauses.
Libertat! Esquèrra Revolucionària d’Occitània, Val d’Aran, mai de 2011
